Kyngimögnuð náttúra - þjóðsögur og sagnir
Samantekt Sigrúnar Lilju Einarsdóttur vegna
átthaganámskeiðs Fræðslunets Suðurlands vorið 2005
Hér að neðan
er samantekt Sigrúnar Lilju Einarsdóttur af helstu
þáttum úr sögu Mýrdælinga.
Landnámið
Í Landnámabók getur um einn fyrsta bústað
norrænna manna á Íslandi í Hjörleifshöfða með komu
Hjörleifs Hróðmarssonar, fóstbróður Ingólfs
Arnarsonar, í upphafi landnáms.
Nánar...
Lífshættir og kjör
Sökum smæðar og einangrunar var Mýrdalurinn eitt af
fátækari héruðum landsins og ekki síst fyrir þær
sakir að aðeins lítill hluti ábúenda voru
sjálfseignarbændur. Flestar jarðir voru
klausturjarðir sem síðan urðu konungseign við
siðbreytingu 1550 og var þorri bænda fátækir
leiguliðar. Tíðarfar reyndist oft óhagstætt og íbúar
sveitarinnar mun berskjaldaðri fyrir náttúruöflunum.
Fólk bjó mun þéttar saman en í dag og voru ósjaldan
margar hjáleigur við hverja jörð.
Nánar...
Hamfarir og
harðindi
Nálægðin við upptök Skaftárelda árið 1783 var
Mýrdælingum ekki til hagsbóta, hvað þá öðrum
landsmönnum. Hið gífurlega gjóskufall varð til þess
að skepnufellir var mikill og grasbrestir gífurlegir
þar sem eiturgufur og önnur óefni spilltu öllum
forðaheimtum að svo geti kallast. Talið er að um 70
% alls húsdýrabússtofns hafið fallið á þessari
vargöld íslenskra hamfara og urðu ófarirnar alls
fimmtungi þjóðarinnar að aldurtila
Nánar...
Undanfari byggðar
Sökum erfiðra samgangna reyndist torfært fyrir
bændur að sækja sér bjargir annars staðar, sér í
lagi þar sem verslunarstaðir í austri og vestri voru
langt undan. Einkum sóttu Mýrdælingar verslun að
Eyrabakka í austri og að Papósi í vestri og var því
um langan veg að fara yfir óbrúuð vötn og eyðisanda.
Þegar hart var í ári var enn erfiðara fyrir
Mýrdælinga að leggja upp í slík ferðalög að oft
reyndist þeim örðugt að sækja sér björg í bú. Það
varð úr að raddir um nálægari verslunarstaði urðu æ
háværari.
Nánar...
Upphaf verslunar
Árið 1883 hófu þeir Víkurbændur, Halldór Jónsson,
Suður-Vík og Þorsteinn Jónsson, Norður-Vík, að panta
vörur frá Bretlandi og seldu þeir vörur sínar heima
fyrir. Hjá þeim gátu fátækir bændurnir nýtt gjafafé
það sem þeim áskotnaðist og er hér kominn fyrsti
vísir að verslunarrekstri í Vík. Hér voru á ferðinni
stórhuga bændur og miklir frumkvöðlar og átti þetta
frumkvæði þeirra eftir að leiða af sér frekari
byggðarmyndun í Vík.
Nánar...
Byggðaþróun,
atvinna og félagsmál
Byggð tók að myndast í kringum hina nýju
atvinnuvegi, verslun, upp- og útskipun ásamt útræði
frá Vík. Árið 1896 flutti flyst fyrsti
Mýrdælingurinn á mölina en það var Einar Hjaltason
frá Stóru-Heiði og kona hans Ingibjörg
Sigurðardóttir og bjuggu þau þar frá 1896 til 1913.
Uppfrá því tók að fjölga í Víkinni jafnt og þétt og
árið 1905 eru íbúar taldir 80 og heimilin þrettán.
Nánar...
Annað efni:
Fangamörkin frá 1755 nú orðin sýnileg í Selinu -
Grein MBL. frá 28. október 2006
Nánar...
|